Khái niệm:: Luật lao động

Tiêu chí	Hợp đồng lao động	Hợp đồng dịch vụ / gia công
Quan hệ giữa hai bên	Có sự quản lý, điều hành, giám sát của người sử dụng lao động	Hai bên độc lập, bình đẳng về nguyên tắc
Cách thực hiện công việc	Người lao động trực tiếp thực hiện công việc theo thỏa thuận; có thể chịu sự quản lý của người sử dụng lao động	Bên cung ứng dịch vụ hoặc bên nhận gia công chủ động tổ chức thực hiện theo thỏa thuận
Nội quy và giờ giấc	Có thể phải tuân thủ nội quy, thời giờ làm việc và kỷ luật lao động	Thông thường tự tổ chức công việc, không chịu sự quản lý như người lao động
Tiền thanh toán	Tiền lương theo thỏa thuận, có thể tính theo thời gian hoặc sản phẩm	Tiền dịch vụ hoặc tiền gia công theo thỏa thuận, có thể tính theo kết quả hoặc khối lượng công việc
Bảo hiểm bắt buộc	Có thể thuộc đối tượng tham gia BHXH, BHYT, BHTN theo quy định áp dụng	Không phát sinh nghĩa vụ bảo hiểm chỉ vì ký hợp đồng dịch vụ hoặc gia công; tuy nhiên, nếu quan hệ thực tế là quan hệ lao động thì vẫn có thể phát sinh nghĩa vụ
Pháp luật điều chỉnh	Chủ yếu là Bộ luật Lao động và pháp luật liên quan	Chủ yếu là Bộ luật Dân sự; hợp đồng gia công được quy định riêng tại Điều 542–553

Làm việc tự do là không có quan hệ lao động

Tiêu chí	Bộ luật Lao động	Luật Việc làm 2025
Đối tượng quan hệ	Người lao động (NLĐ) ↔ Người sử dụng lao động (NSDLĐ)	Nhà nước ↔ NLĐ / NSDLĐ
Phạm vi điều chỉnh	Khi đã có việc làm, chủ yếu trong quan hệ lao động tại doanh nghiệp	Chính sách việc làm cho toàn xã hội
Phương pháp điều chỉnh	Thỏa thuận kết hợp với sàn tối thiểu do pháp luật quy định	Hành chính – hỗ trợ – an sinh
Khái niệm NLĐ	Người làm công ăn lương	Công dân Việt Nam từ đủ 15 tuổi, có nhu cầu làm việc
Giải quyết tranh chấp	Hòa giải, trọng tài, tòa án	Khiếu nại hành chính và khởi kiện

Nguồn::